Qeveria britanike nuk i ka dhënë leje SHBA-së për të përdorur bazat ushtarake në Mbretërinë e Bashkuar për të mbështetur sulmet e mundshme amerikane ndaj Iranit, raporton BBC.
Në të kaluarën, SHBA-ja ka përdorur RAF Fairford në Gloucestershire dhe territorin jashtë vendit të Mbretërisë së Bashkuar, Diego Garcia, në Oqeanin Indian, për të kryer sulme në rajonin e Lindjes së Mesme.
Sipas raportimeve të The Times, kritikat e fundit të Presidentit amerikan Donald Trump ndaj marrëveshjes së Sir Keir Starmer për t’i dorëzuar Ishujt Chagos Mauritiusit dhe për të marrë me qira një bazë ushtarake të përbashkët UK-SHBA u nxiten nga refuzimi i Britanisë për të dhënë leje për përdorimin e bazave.
Një zëdhënës i qeverisë britanike tha: “Si rutinë, ne nuk komentojmë çështje operative.”
SHBA-ja ka ushtuar presion ndaj Iranit për të pranuar kufizimin e programit të tij bërthamor dhe ka kërcënuar me sulme të mundshme nëse nuk e bën këtë, duke vendosur anije lufte, aeroplanë dhe burime të tjera ushtarake në rajon për një sulm të mundshëm.
Në të njëjtën kohë, është raportuar për përparime në bisedimet midis negociatorëve amerikanë dhe iranianë në Zvicër.
Të enjten, Trump tha se bota do të mësojë “brenda 10 ditëve të ardhshme, ndoshta”, nëse SHBA do të arrijë një marrëveshje me Iranin apo do të ndërmarrë veprime ushtarake.
Një zëdhënës i qeverisë britanike tha: “Ka një proces politik në zhvillim midis SHBA-së dhe Iranit, të cilin Mbretëria e Bashkuar e mbështet.
“Irani nuk duhet të ketë kurrë mundësi të zhvillojë një armë bërthamore, dhe prioriteti ynë është siguria në rajon.”
Sir Keir bisedoi me Trump me telefon të martën, pasi qeveria amerikane dha mbështetjen e saj formale për marrëveshjen e Chagos.
The Times raporton se të dy diskutuan ultimatumet e Trump ndaj Iranit mbi programin bërthamor, dhe Trump bëri deklaratën e tij duke sulmuar marrëveshjen e Chagos ditën pas.
Burime të brendshme besojnë se përgatitjet e Pentagonit për sulme të mundshme ndaj Iranit – që potencialisht mund të kryheshin nga Diego Garcia – mund ta kenë ndryshuar perceptimin e presidentit mbi rëndësinë e ishullit, më i madhi në arkipelagun Chagos.
Trump e përmendi këtë në postimin e tij në Truth Social, duke thënë: “Nëse Irani vendos të mos bëjë marrëveshje, mund të jetë e nevojshme që Shtetet e Bashkuara të përdorin Diego Garcia dhe bazën e [RAF] Fairford në Gloucestershire për të eliminuar një sulm të mundshëm nga një regjime shumë e paqëndrueshme dhe e rrezikshme.”
As RAF Fairford dhe as Diego Garcia nuk u përdorën në sulmet amerikane të kryera vitin e kaluar ndaj objekteve bërthamore të Iranit.
Në atë kohë, një burim i lartë i mbrojtjes në MB tha se Uashingtoni nuk kishte kërkuar leje.
RAF Fairford dhe bazat e tjera britanike u përdorën së fundmi nga SHBA për të mbështetur një operacion ushtarak për të marrë tanker-in e regjistruar Bella 1 më herët këtë vit.
Por ai operacion u krye me mbështetje të plotë të MB, dhe ministrat thanë se operacioni ishte i justifikuar sipas ligjit ndërkombëtar.
Çështjet e ligjit ndërkombëtar do të aplikoheshin nga qeveria britanike për të justifikuar mbështetjen për çdo veprim ushtarak amerikan ndaj Iranit.
Sipas një marrëveshjeje të gjatë, SHBA duhet së pari të kërkojë përdorimin e çdo baze ushtarake sovrane britanike përpara se të kryejë operacione ushtarake.
Sipas ligjit ndërkombëtar, nuk ka dallim midis një shteti që kryen sulmin dhe atyre që e kanë mbështetur atë, nëse këta të fundit kanë “njohuri për rrethanat e veprës ndërkombëtare të paligjshme”.
Në janar, redaktori politik i BBC-së, Chris Mason, pyeti Sir Keir nëse mbështet një sulm të mundshëm amerikan ndaj Iranit.
Në atë kohë, kryeministri u përgjigj se po fliste me aleatët për mënyrat për të parandaluar zhvillimin e aktivitetit bërthamor të Iranit dhe vrasjen e protestuesve.
“Qëllimi këtu është që Irani të mos ketë mundësi të zhvillojë armë bërthamore. Kjo është jashtëzakonisht e rëndësishme,” tha ai.
“Dhe sigurisht, duhet të merremi me faktin që ata po shtypin protestuesit, duke i vrarë ata. Është groteske ajo që po ndodh. Këtu është fokusi ynë dhe po punojmë me aleatët për këtë qëllim.”
Duke reaguar ndaj zhvillimeve të fundit, lideri i Liberal Demokratëve, Sir Ed Davey, një kritik i gjatë i Trump, tha:
“Është tani e qartë se Donald Trump po përpiqet të intimidonte qeverinë për t’i lejuar SHBA-së të përdorë bazat britanike si Diego Garcia për të ndjekur veprime ushtarake unilaterale.
“Keir Starmer duhet të qëndrojë i fortë dhe t’i japë Parlamentit një votë mbi përdorimin e bazave britanike nga forcat amerikane.”
