Në prag të përballjes Kosovë–Austri, stadiumi “Fadil Vokrri” në Prishtinë rikthehet në vëmendje jo vetëm si arenë sportive, por si një vend që për dekada ka qenë dëshmitar i momenteve të rëndësishme të historisë së futbollit dhe shoqërisë kosovare.
Gazeta austriake “Der Standard” i ka kushtuar një artikull të veçantë stadiumit të Prishtinës, duke rrëfyer historinë e tij përmes katër ndeshjeve që, në periudha të ndryshme, kanë marrë një domethënie të veçantë.
Edhe pse stadiumi nuk është një impiant modern në kuptimin tradicional – një strukturë ovale me pistë atletike dhe me kapacitet prej afro 14 mijë ulësesh – “Fadil Vokrri” mbart histori që shkon përtej futbollit.
21 gusht 1983 – Prishtina 2:1 Partizani i Beogradit
Në fillim të viteve ’80, FC Prishtina ishte shndërruar në një prej simboleve të futbollit kosovar dhe në vitin 1983 u ngjit për herë të parë në elitën e futbollit jugosllav.
Përballja me kampionin në fuqi, Partizanin e Beogradit, më 21 gusht 1983, mblodhi rreth 35 mijë tifozë në stadium. Në një kohë kur tensionet politike dhe etnike ishin të pranishme në Jugosllavi, ndeshja mori një dimension që shkonte përtej 90 minutave.
Partizani kaloi në epërsi përmes Dragan Mance, por Prishtina reagoi. Zoran Batroviq barazoi rezultatin, ndërsa më pas, pas një incidenti në fushë dhe përjashtimit të një lojtari të Partizanit, vendasit shfrytëzuan epërsinë numerike.
Heroi i mbrëmjes ishte Fadil Vokrri, i cili shënoi golin e fitores për 2–1.
Vetëm dhjetë ditë më vonë, stadiumi përjetoi një tjetër spektakël, kur rreth 35 mijë tifozë – sipas disa burimeve edhe më shumë – panë Prishtinën të mposhtte Dinamon e Zagrebit 3–2.
“Shumica nuk erdhën vetëm për të parë sport”, kujtonte vite më vonë Vokrri.
18 gusht 1991 – Prishtina dhe shkëputja nga futbolli jugosllav
Në fund të viteve ’80 dhe fillim të viteve ’90, ndryshimet politike në Kosovë prekën edhe sportin. Pas kufizimit të autonomisë së Kosovës, shqiptarët nisën të ndërtonin struktura të veçanta edhe në futboll.
Ndeshja e parë e sezonit 1991 ndaj Mogren Budvës nuk u zhvillua. Trajneri Ajet Shosholli dha dorëheqjen, ndërsa një ditë më vonë lojtarët shqiptarë të Kosovës u larguan nga sistemi i futbollit jugosllav.
Mes tyre ishte edhe Kushtrim Munishi, vetëm 18 vjeç në atë kohë.
“Nuk donim të kishim më asnjë lidhje me Serbinë. Ato ishin hapat e parë drejt pavarësisë”, kujton ai.
Pas kësaj periudhe, për rreth tetë vjet stadiumi i Prishtinës mbeti jashtë përdorimit për klubet shqiptare të Kosovës, pasi atyre iu ndalua përdorimi i objekteve publike.
23 korrik 1999 – Rikthimi pas luftës
Vetëm disa javë pas përfundimit të luftës në Kosovë, “Fadil Vokrri” u rikthye në jetë.
Më 23 korrik 1999, FC Prishtina zhvilloi një ndeshje miqësore ndaj një përzgjedhjeje nga Tetova, duke fituar 4–3.
Për tifozët, ajo nuk ishte thjesht një ndeshje futbolli. Ishte rikthimi në një stadium që për vite kishte qenë i heshtur.
Para takimit u organizua edhe një koncert, ndërsa stadiumi u mbush me njerëz.
“Nuk mund t’i përshkruash emocionet që ndjen në një moment të tillë”, ka kujtuar Munishi, i cili ishte kthyer nga Austria.
Pas tetë vitesh, njerëzit më në fund po shihnin sërish futboll në stadiumin e Prishtinës.
10 shtator 2018 – Kosova 2:0 Ishujt Faroe
Një tjetër kapitull nisi pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës në vitin 2008 dhe anëtarësimit të saj në UEFA dhe FIFA.
Më 10 shtator 2018, “Fadil Vokrri” priti ndeshjen e parë zyrtare ndërkombëtare të Kosovës në Prishtinë. Përballë ishin Ishujt Faroe, ndërsa në tribuna ishin 12,667 tifozë.
Kosova fitoi 2–0 dhe një prej golave u shënua nga Atdhe Nuhiu.
“Atmosfera ishte fantastike”, kujton Nuhiu. “Duke marrë parasysh gjithçka që vendi ka kaluar, futbolli u ka dhuruar vazhdimisht pak lumturi.”
Për të, goli në atë mbrëmje ishte më shumë se një moment sportiv: ishte mundësia për të parë nga afër gëzimin e tifozëve kosovarë.
Një stadium, shumë histori
Nga netët e zjarrta të viteve ’80, përmes shkëputjes nga sistemi jugosllav dhe rikthimit pas luftës, deri te ndeshjet ndërkombëtare të Kosovës si shtet i pranuar në UEFA dhe FIFA, stadiumi “Fadil Vokrri” ka kaluar nëpër disa prej kapitujve më të rëndësishëm të futbollit kosovar.
Prandaj, në prag të Kosovës dhe Austrisë, rëndësia e këtij stadiumi nuk matet vetëm me numrin e ulëseve apo me pamjen e tij.
“Fadil Vokrri” është një arkiv i gjallë i futbollit kosovar – një vend ku sporti, kujtesa dhe historia janë ndërthurur për dekada.
