Presidenti Donald Trump do të presë të mërkurën në Shtëpinë e Bardhë kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, ndërsa tensionet vazhdojnë të rriten në të gjithë Lindjen e Mesme dhe negociatat po intensifikohen për frenimin e programit bërthamor të Iranit.
Netanyahu pritet t’i bëjë presion Trumpit që të ndjekë një marrëveshje që do të ndalonte pasurimin e uraniumit nga Irani dhe do të kufizonte mbështetjen e tij për grupet aleate si Hamasi dhe Hezbollahu.
“Do t’ia paraqes presidentit pikëpamjen tonë lidhur me parimet e këtyre negociatave,” u tha Netanyahu gazetarëve para se të nisej për në SHBA.
Irani ka thënë se nuk do ta kufizojë pasurimin e uraniumit nëse vendet perëndimore nuk i zbusin sanksionet që kanë rënduar rëndë ekonominë e tij.
Vizita e së mërkurës shënon udhëtimin e gjashtë të Netanyahut në SHBA që nga rikthimi i Trumpit në detyrë – më shumë se çdo lider tjetër botëror, raporton BBC, transmeton Sinjali.
Një aleat i afërt i Trumpit, Netanyahu prej kohësh ka argumentuar se Irani përbën një kërcënim ekzistencial për sigurinë e Izraelit dhe ka shtyrë SHBA-në të kufizojë ndikimin e Teheranit në rajon.
“Kryeministri beson se çdo negociatë duhet të përfshijë kufizimin e raketave balistike dhe përfundimin e mbështetjes për boshtin iranian,” thuhet në një deklaratë të zyrës së Netanyahut para udhëtimit.
Vizita vjen në një kohë kur SHBA-ja po rrit praninë e saj ushtarake në Lindjen e Mesme, ndërsa Trump ka paralajmëruar Teheranin për veprime nëse nuk arrihet një marrëveshje bërthamore.
Të martën, presidenti tha se po “mendonte” për dërgimin e një grupi të dytë goditës me aeroplanmbajtëse në Lindjen e Mesme.
Aeroplanmbajtësja USS Abraham Lincoln u dërgua në rajon muajin e kaluar pasi Trump kërcënoi se do të godiste Iranin për të ndalur një shtypje qeveritare ndaj protestave masive, në të cilat u vranë mijëra njerëz.
“Ne kemi një armadë që po shkon atje dhe një tjetër mund të jetë në rrugë,” tha Trump në një intervistë për Axios. Trump tha se Irani “dëshiron shumë të bëjë një marrëveshje”, duke shtuar se një zgjidhje diplomatike mbetet e mundur.
Zyrtarët izraelitë kanë thënë gjithashtu se vendi rezervon të drejtën të ndërmarrë veprime ushtarake kundër Iranit nëse nuk arrihet një marrëveshje bërthamore me SHBA-në.
Netanyahu është nën presion nga aleatët në qeverinë e tij të djathtë ekstreme që të përdorë lidhjet me Trumpin për të shtyrë një marrëveshje të gjerë SHBA-Iran që plotëson shqetësimet e sigurisë së qeverisë izraelite, thonë ekspertët.
“Izraeli është i shqetësuar se, në nxitimin për të arritur një marrëveshje me Iranin, presidenti mund të pranojë një marrëveshje që nuk trajton programin raketor të Iranit apo mbështetjen për grupet aleate, ose që i lejon atij të ruajë një pjesë të programit bërthamor,” tha Dan Byman, profesor në Universitetin Georgetown.
“Një shqetësim që Izraeli dhe aleatët e tjerë kanë për SHBA-në nën Trumpin është se ai dëshiron një marrëveshje më shumë sesa një rezultat të caktuar,” shtoi Byman.
Analistët thonë se regjimi iranian është tani në një pozitë më të dobët pas protestave masive dhe një fushate ajrore 12-ditore nga SHBA-ja dhe Izraeli vitin e kaluar.
“Regjimi iranian sot është vërtet i cenueshëm,” tha Mohammed Hafez, profesor në Naval Postgraduate School dhe ekspert i politikës së Lindjes së Mesme. “SHBA-ja dhe Izraeli ndiejnë se i kanë të gjitha kartat në dorë, Irani është në pozicion mbrojtës dhe ata mund të bëjnë kërkesa maksimale.”
