“Truri kompjuterik” i F-35, duke përfshirë komponentët e tij të bazuar në cloud, mund të hakohet për të pranuar përditësime të softuerëve të palëve të treta, njësoj si “hakimi” i një celulari, sipas ministrit holandez të Mbrojtjes.
Deklarata vjen ndërsa operatorët e huaj të avionëve vazhdojnë të jenë nën presion për atë që mund të ndodhë nëse Shtetet e Bashkuara do të ndërpresin ndonjëherë mbështetjen.
Administrata e presidentit Donald Trump ka ndjekur një numër politikash që kanë rezultuar në tendosje të reja diplomatike me disa aleatë të hershëm, veçanërisht në Evropë.
“Nëse, pavarësisht gjithçkaje, ende doni të përmirësoni, do të them diçka që nuk duhet ta them kurrë, por do ta them gjithsesi: mund ta hakoni një F-35 njësoj si një iPhone”, tha Gijs Tuinman gjatë një episodi të podkastit “Boekestijn en de Wijk” të BNR Nieuwsradio të postuar në internet dje.
Tuinman, i cili është ministër i Mbrojtjes që nga viti 2024, nuk duket se ka ofruar ndonjë detaj të mëtejshëm rreth asaj që mund të përfshijë procesi i hakimit.
Çfarë dobësish kibernetike, nëse ka, mund të tregojë kjo është gjithashtu e paqartë. Është e mundur që ai të ketë folur më shumë në mënyrë nocionale ose figurative rreth veprimeve që mund të ndërmerren në të ardhmen, nëse është e nevojshme.
TWZ ka kontaktuar Zyrën e Programit të Përbashkët F-35 dhe prodhuesin Lockheed Martin për përgjigje ndaj vërejtjeve të Tuinman.
Programi F-35 vendos kufizime unike në aftësinë e operatorëve për të bërë ndryshime në softuerin e avionit, si dhe në sistemet e lidhura në tokë.
Pothuajse të gjitha F-35 në shërbim sot shohin përditësime të softuerit që vijnë përmes një rrjeti të bazuar në cloud, versioni origjinal i të cilit njihet si Sistemi Autonom i Informacionit Logistik (ALIS).
Problemet e vazhdueshme me ALIS kanë çuar në zhvillimin e një Rrjeti të Integruar të të Dhënave Operacionale (ODIN) pasues, kalimi në të cilin është ende në vazhdim.
Rrjeti ALIS/ODIN është projektuar për të trajtuar shumë më tepër sesa vetëm përditësime të softuerit dhe të dhëna logjistike. Është gjithashtu porta e përdorur për të ngarkuar paketa të të dhënave të misionit që përmbajnë informacione planifikimi shumë të ndjeshme, duke përfshirë detaje rreth mbrojtjes ajrore të armikut dhe inteligjencë të tjera, në F-35 para misioneve dhe për të shkarkuar inteligjencën dhe të dhëna të tjera pas një sulmi.
Deri më sot, Izraeli është i vetmi vend i njohur që ka negociuar me sukses një marrëveshje që i jep të drejtën të instalojë softuer të zhvilluar në vend në F-35I-të e tij, si dhe të operojë avionët e tij jashtë rrjetit ALIS/ODIN.
Izraelitët gjithashtu kanë aftësinë të kryejnë mirëmbajtje tërësisht të pavarur në nivel depoje, diçka për të cilën do të kthehemi më vonë.
BIG: Dutch Defence Minister Gijs Tuinman hints that software independence is possible for F-35 jets.
He literally said you can “jailbreak” an F-35.
When asked if Europe can modify it without US approval:
“That’s not the point… we’ll see whether the Americans will show… pic.twitter.com/f11cGvtYsO
— Clash Report (@clashreport) February 15, 2026
