Financimi i sistemeve shëndetësore dhe menaxhimi i kostove të shërbimeve spitalore mbeten një sfidë e përbashkët për të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor. Të dhënat më të fundit të publikuara nga Eurostat për vitin 2024 tregojnë sa shpenzohet realisht për banor për shërbimet e kujdesit për pacientët e shtruar (shërbimet spitalore) në të gjithë rajonin tonë.
Sipas statistikave zyrtare, shpërndarja e këtyre shpenzimeve ndryshon ndjeshëm nga njëri vend në tjetrin. Në krye të renditjes rajonale pozicionohet Shqipëria e cila shpenzon për të shtruarit në spital 135 euro për banor. Pas saj renditet Bosnjë dhe Hercegovina me 111 euro për frymë, e ndjekur nga Serbia me 92 euro dhe Mali i Zi me 79 euro. Në fund të kësaj liste për vitin 2024 gjendet Maqedonia e Veriut, e cila raporton vlerën më të ulët me vetëm 42 euro për banor.
Të dhëna përfaqësojnë shpenzimet totale, që do të thotë se ato përfshijnë si fondet publike si, buxhetin e shtetit dhe sigurimet, ashtu edhe paratë që qytetarët paguajnë direkt nga xhepi i tyre për shërbimet spitalore.
Në vendet ku shteti mbulon më pak kosto, qytetarët shpenzojnë më shumë privatisht, gjë që rrit automatikisht vlerën totale të raportuar për frymë. Ky është rasti i Shqipërisë e cila ka shpenzimet publike për shëndetësinë në nivelet më të ulëta Rajonale, por nga ana tjetër shpenzimet për banor janë shumë të larta për shkak të pagesave direkte nga xhepi.
Në shumë ekonomi të rajonit, një pjesë e konsiderueshme e shpenzimeve për kujdesin spitalor mbulohet nga pagesat direkte nga xhepi të pacientëve, të cilat shtohen mbi fondet e pakta publike apo ato të sigurimeve shëndetësore. Kjo bën që shifrat nominale të pasqyrojnë më shumë koston e përballueshme nga individi sesa investimin shtetëror për frymë.
Vendet e Ballkanit Perëndimor karakterizohen nga nivel të ulëta të shpenzimeve dhe investimeve publike në sistemet e kujdesit shëndetësor në rang evropian. Historikisht, ky tregues për rajonin tonë ka qëndruar nën mesataren e Bashkimit Evropian, e cila gjatë viteve të fundit luhatet midis 7% dhe 10% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB).
Brenda këtij rajoni, Serbia, Bosnjë dhe Hercegovina, dhe Mali i Zi mbajnë nivelet më të larta të shpenzimeve, duke qenë të vetmet që kalojnë pragun e 5% të PBB-së. Në një nivel më të ulët, Maqedonia e Veriut alokon rreth 3.8% të PBB-së për shëndetësinë publike. Përfundimisht, Shqipëria dhe Kosova renditen historikisht në fund të kësaj tabele rajonale, ku në rastin konkret të Shqipërisë, shpenzimet për sektorin e shëndetësisë publike janë luhatur në intervalin 2.8% deri në 2.9% të PBB-së. /Monitor
