Nuk ka asgjë për t’u turpëruar nga rrudhat — ato janë pjesë e jetës. Disa vija në fytyrë mund të jenë të këndshme dhe t’i japin karakter pamjes suaj.
Edhe pse nuk ka mënyrë për të ndalur plakjen e lëkurës, mund të ndërmerrni hapa herët dhe me kalimin e moshës për të plakur me hijeshi dhe për të zbutur dukjen e rrudhave.
Çfarë i shkakton rrudhat?
Lëkura e çdo njeriu plaket, prandaj lëkura e një fëmije të vogël dhe ajo e një 90-vjeçari duken shumë ndryshe.
Me kalimin e moshës, lëkura humbet elasticitetin sepse prodhimi i kolagjenit ngadalësohet. Ajo mund të bëhet më e hollë dhe të mbajë më pak lagështi. Kur lëkura nuk ka më aq lagështi apo volum sa më parë, rrudhat bëhen më të dukshme.
Ekspozimi në diell, ndotja dhe disa zakone jetese, si pirja e duhanit, mund ta përkeqësojnë ose përshpejtojnë zhvillimin e rrudhave.
Çfarë mund të bëni për të parandaluar rrudhat?
Gjenetika mund të luajë rol në mënyrën si plaket lëkura juaj. Por edhe nëse në familjen tuaj lëkura rrudhet lehtësisht, mund të plakeni me hijeshi.
Rrudhat do të shfaqen në një moment të jetës, por kujdesi i mirë për lëkurën që në moshë të re është thelbësor. Është mirë t’i filloni këto praktika që në të 20-at, por kujdesi për lëkurën në çdo moshë mund të ketë ndikim të madh më vonë.
Më poshtë janë tetë faktorë të stilit të jetesës dhe parandalimit që mund të ndihmojnë për ta mbajtur lëkurën të shëndetshme me kalimin e moshës.
Mbrohuni nga dielli
Sipas Akademisë Amerikane të Dermatologjisë (AAD), të gjithë përfitojnë nga përdorimi i kremit kundër diellit.
Ekspozimi i shpeshtë ose i fortë në diell pa mbrojtje mund të dëmtojë lëkurën dhe të çojë në:
Njolla nga dielli (njolla të moshës);
Rrudha;
Kancer të lëkurës;
Shenja të tjera të plakjes nga dielli.
Për t’u mbrojtur nga rrezet ultraviolet (UV), aplikoni çdo ditë një krem me spektër të gjerë me SPF të paktën 30, edhe kur është me re ose kur qëndroni brenda.
Rrezet UV depërtojnë përmes reve dhe xhamave, prandaj mos e shmangni kremin vetëm sepse nuk ka diell.
Për mbrojtje shtesë jashtë, përdorni:
Kapelë me strehë të gjerë;
Rroba me ngjyra të çelëta që reflektojnë diellin;
Syze dielli me mbrojtje UV.
Përdorni retinoide
Retinoidet, të cilat rrjedhin nga vitamina A, janë ndër përbërësit më të studiuar për kujdesin e lëkurës. Retinoli, një lloj retinoidi, mund të rrisë prodhimin e kolagjenit dhe ta bëjë lëkurën më të mbushur.
Retinoidet mund të ndihmojnë gjithashtu në rigjenerimin e lëkurës dhe përmirësimin e pamjes dhe strukturës së saj, duke zbutur edhe hiperpigmentimin.
Ekzistojnë gjashtë lloje retinoidesh, me nivele të ndryshme fuqie. Disa shiten pa recetë, ndërsa të tjerat kërkojnë recetë mjekësore.
Dermatologët rekomandojnë të filloni me një sasi të vogël për të parë si reagon lëkura dhe ta përdorni çdo ditë të dytë për të shmangur irritimin ose zhveshjen e lëkurës.
Këshillohuni me dermatologun për të zgjedhur produktin e duhur për lëkurën tuaj.
Hidratoni lëkurën
Kremrat hidratues ushqejnë dhe hidratojnë lëkurën. Kjo është veçanërisht e rëndësishme me kalimin e moshës, kur lëkura bëhet më e thatë dhe rrudhat duken më shumë.
Zgjidhni hidratues që përmbajnë:
Acid hialuronik;
Peptide;
Glicerinë;
Këta përbërës njihen për vetitë e tyre hidratuese dhe kundër rrudhave.
Pini mjaftueshëm ujë
Trupi ka nevojë për ujë pothuajse për çdo funksion. Pirja e ujit ndihmon në hidratimin e trupit dhe në mbajtjen e lëkurës elastike.
Një studim i vitit 2024 me 43 gra sugjeroi se konsumimi më i lartë i ujit mund të lidhet me përmirësimin e funksionit mbrojtës të lëkurës.
Megjithatë, autorët theksojnë se aplikimi i kremrave hidratues ishte më efektiv për hidratimin e lëkurës sesa vetëm pirja e ujit.
Studime të tjera sugjerojnë një lidhje të mundshme, por të dobët, midis hidratimit të lëkurës dhe rritjes së konsumit të ujit.
Ushqehuni me vitamina
Shprehja “Je çfarë ha” vlen veçanërisht për mënyrën si plaket lëkura.
Një studim i madh holandez i vitit 2019 me mbi 2,700 pjesëmarrës zbuloi se zakonet ushqimore lidhen me rrudhat në fytyrë, sidomos tek gratë.
Gratë që konsumonin shumë mish të kuq dhe ushqime të pashëndetshme kishin më shumë rrudha sesa ato që konsumonin më shumë fruta.
Ushqimet me veti anti-inflamatore ose antioksiduese mund të përmirësojnë elasticitetin e lëkurës dhe ta mbrojnë nga dëmtimi dhe plakja e parakohshme.
Shembuj përfshijnë:
Çaj jeshil
Vaj ulliri
Salmon
Avokado
Shegë
Fara liri
Perime me ngjyra si karota, kungulli, perimet me gjethe jeshile, specat dhe brokoli.
Flini me shpinë
Pozicioni i gjumit mund të ndikojë në formimin e rrudhave.
Rrudhat nga gjumi zakonisht janë të përkohshme, por nëse flini gjithmonë në të njëjtën anë, me kalimin e kohës mund të vini re ndryshime në strukturën e lëkurës në atë anë.
Provoni të flini me shpinë ose ndryshoni shpesh pozicionin për të shmangur presionin e vazhdueshëm në fytyrë.
Jastëkët prej mëndafshi mund të jenë më të butë për lëkurën sesa ata prej pambuku, sepse krijojnë më pak fërkim.
Shmangni duhanin
Pirja e duhanit është faktor rreziku për formimin e rrudhave dhe për kancerin e lëkurës.
Tymi i cigareve lidhet me plakje të përshpejtuar të lëkurës, sidomos kur kombinohet me ekspozim në diell pa mbrojtje.
Një rishikim i vitit 2021 sugjeroi gjithashtu se duhani mund të ulë nivelin e vitaminës D, e cila është e rëndësishme për mbrojtjen dhe riparimin e lëkurës.
Lëvizja e përsëritur e buzëve gjatë thithjes së cigareve mund të shkaktojë rrudha të parakohshme rreth gojës.
Nëse pini duhan, bisedoni me një profesionist shëndetësor për t’ju ndihmuar ta lini.
Mbani një shprehje neutrale të fytyrës
Lëvizjet e përsëritura të fytyrës, si shtrëngimi i syve, vrenjtja ose shtrëngimi i buzëve, mund të shkaktojnë rrudha në ato zona.
Nëse shpesh i shtrëngoni sytë, mund të keni nevojë për kontroll të shikimit ose ndryshim të syzeve. Mbajtja e syzeve të diellit jashtë ndihmon gjithashtu.
Stresi mund t’ju bëjë të vrenjteni. Për ta ulur stresin, mund të provoni:
Aktivitet fizik të rregullt
Frymëmarrje të thellë
Joga
Meditim
Ushtrime të ndërgjegjësimit (mindfulness)
Disa njerëz pretendojnë se masazhi i fytyrës, si përdorimi i rulit për fytyrën ose teknika gua sha, ndihmon në shtrëngimin dhe zbutjen e rrudhave.
Megjithatë, shumica e provave janë të kufizuara dhe nuk ka ende mjaftueshëm dëshmi shkencore të forta që këto metoda përmirësojnë ndjeshëm rrudhat.
