Bashkimi Evropian ka theksuar se statusi i institucioneve arsimore dhe shëndetësore që financohen nga Serbia në Kosovë do të zgjidhet përmes dialogut ndërmjet Prishtina dhe Beogradi, duke u mbështetur në marrëveshjet ekzistuese dhe në legjislacionin në fuqi të Kosova.
Në një deklarim për Radion Evropa e Lirë, një zëdhënës i BE-së bëri të ditur se kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka premtuar se procesi i integrimit të këtyre strukturave do të zhvillohet në konsultim me komunitetin serb në Kosovë dhe me përfaqësuesit e BE-së, përfshirë të dërguarin e posaçëm për dialogun.
Institucionet shëndetësore dhe arsimore në zonat me shumicë serbe funksionojnë sipas sistemit të Serbisë dhe deri më tani kanë mbetur jashtë ndërhyrjeve të autoriteteve kosovare. Kohët e fundit është rikthyer në vëmendje çështja e përfshirjes së tyre në sistemin institucional të Kosovës.
Kurti ka njoftuar më 16 janar se integrimi do të bëhet në koordinim me BE-në dhe duke marrë parasysh shqetësimet e komuniteteve joshumicë. Megjithatë, ende nuk është sqaruar se çfarë modeli do të ndiqet dhe nëse ky proces do të lidhet me formimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe, siç kërkon pala serbe.
Asociacioni është pjesë e marrëveshjeve të arritura në vitin 2013 dhe përmendet edhe në Marrëveshjen për normalizimin e marrëdhënieve të pranuar nga të dyja palët në vitin 2023. Sipas një draft-statuti të hartuar nga BE-ja, ky mekanizëm do të trajtonte edhe çështjen e financimit nga buxheti i Serbisë.
Zhvillimet përkojnë me nisjen e zbatimit të fazës së parë të Ligjit për të huajt, i cili parashikon që personat pa dokumente të Kosovës të pajisen me leje pune ose licenca për ushtrimin e profesionit. Kjo mund të ndikojë drejtpërdrejt në funksionimin e institucioneve serbe, duke qenë se Kosova nuk i njeh ato dhe i konsideron struktura paralele.
