Qytetarët gjatë javës që po lëmë pas u përballen me reduktime me reduktime të energjisë elektrike dhe lëkundje në funksionimin e bllokut “B1”, duke krijuar vështirësi në proceset prodhuese të bizneseve në Kosovë, raporton Ekonomia Online.
Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës (OEK), Lulzim Rafuna në një intervistë për Ekonomia Online, renditi pasojat nga ndikimi i drejtpërdrejtë që këto ndërprerje po kanë në bizneset vendore, duke paralajmëruar pasoja afatgjata për ekonominë dhe investimet e huaja në vend.
“Dëmet janë të mëdha, dëme materiale për biznesin dhe kjo padyshim që e rrit koston e biznesit, po i shkakton vështirësi në procesin e prodhimit, si dhe në përmbushjen e afateve kontraktuale që i kanë për dorëzimin e sasisë, po ashtu edhe sa i përket asaj që shkon dëm si rezultat i mungesës së energjisë elektrike. E para, çdo reduktim biznesit ia rrit koston e prodhimit, për shkak se është i detyruar të përdorë alternativa të tjera nëpërmjet gjeneratorëve dhe kjo është kosto ekstra për biznesin. E dyta, e gjithë lënda e parë ose gjysmëprodukti që ndodhet në proces të finalizimit të produktit final, në momentin që ndërpritet energjia elektrike, kjo pjesë shkon dëm dhe kjo i faturohet biznesit. Po ashtu, çka është shumë më e rëndësishme, teknologjitë e fjalës së fundit që i kanë blerë bizneset tona nuk punojnë të gjitha përmes gjeneratorëve dhe në ato raste biznesi duhet të ndalë prodhimin dhe të presë derisa të kthehet energjia elektrike. Kështu që dëmet janë shumë të mëdha dhe kërkesa jonë është që të mos ketë ndërprerje të energjisë elektrike, të mos i sfidojmë bizneset edhe me reduktime të energjisë elektrike, për arsye se boll kanë pasur sfida gjatë vitit të kaluar dhe këtij viti”, tha ai.
Sipas Rafunës, nëse gjendja vazhdon, ndikimi do të jetë edhe më i madh në treg dhe në konkurrueshmërinë e produkteve vendore.
“Ka me pasur shumë vështirësi për shkak të rritjes së kostos së prodhimit, po edhe për shkak se, në qoftë se vazhdojnë të ketë pengesa gjatë procesit të prodhimit, nuk do të mundin që në kohë ta dërgojnë mallin te biznesi dhe do të bjerë kërkesa për produktet tona. Kështu që, prapë po e them, dëmet janë të mëdha dhe kërkojmë që të stabilizohet gjendja me energji elektrike.”
Ai ka theksuar se barra e problemeve në sektorin energjetik po u bartet padrejtësisht bizneseve, duke kërkuar angazhim më serioz të institucioneve përgjegjëse.
“Edhe ruajtja e energjisë elektrike është në rregull të bëhet si ftesë, por duhet pasur parasysh se biznesi nuk është fajtor pse nuk është investuar në rrjetin e KOSTT-it ose në rrjetet e tjera të KESCO-s, të KEDS-it e të KEK-ut. Nuk është biznesi fajtor. Qeveria duhet ta thërrasë KEK-un, KEDS-in, ZRRE-në, KOSTT-in dhe të bisedojë se ku është problemi dhe të kërkojë prej tyre që biznesi të mos ketë ndërprerje të energjisë elektrike, se si e menaxhojnë dhe qysh është çështje e tyre. Biznesi, përkundër që kemi kërkuar një fazë tranzicioni, sepse e kemi ditur qysh në muajin qershor, kur na është thënë të dalim në tregun e lirë, që nuk është i përgatitur tregu i lirë e as nuk janë pjekur kushtet me i nxjerrë bizneset në tregun e lirë, dhe që atëherë kemi kërkuar fazën e tranzicionit sepse e kemi ditur që kemi me ardhë në këtë fazë. Duhet qeveria, nëse është në anën e zhvillimit ekonomik të vendit, t’i ftojë këto institucione që merren me tregtimin e energjisë elektrike dhe të kërkojë që ta përmirësojnë rrjetin dhe të mos e penalizojnë biznesin duke ia reduktuar energjinë elektrike”, u shpreh ai.
Rafuna ka paralajmëruar se problemet me furnizimin me energji elektrike po ndikojnë drejtpërdrejt edhe në klimën e investimeve në Kosovë.
“Padyshim që po, ne po e trajtojmë nga këndi i bizneseve që janë aktive, që janë brenda Kosovës, po ku mundesh me thirrë një investitor kur ke probleme me energjinë elektrike, nuk ke sasi të saj. Cili investitor do të vijë me investuar në Kosovë dhe me përcjellë orarin e reduktimeve? Thirrja e KOSTT-it që të ulet konsumi i energjisë elektrike për biznese është totalisht e palogjikshme. Nuk mundesh me i thënë biznesit mos shpenzo sot sepse je duke shpenzu tepër. Biznesi ta paguan pjesën e shpenzimit, ti e ke për obligim me furnizuar biznesin me energji elektrike”, shtoi Rafuna.
Blloku B1 i Termocentralit Kosova B ka rënë nga sistemi më 14 janar në mëngjes, sipas të dhënave të publikuara në Rrjetin Evropian të Operatorëve të Sistemeve të Transmetimit për Energji Elektrike, ENTSO-e” për prodhimin e energjisë në Evropë. Të dhënat e publikuara tregojnë se në mëngjes kanë qenë në funksion blloqet A3, A4 dhe A5 si dhe ai B2, por jo B1. Blloku B1 një ditë më parë kishte kapacitet prodhues prej mbi 200 megavatësh për orë.
Rënia e tij ndodhi në kohën kur autoritetet po kërkojnë kursim të energjisë dhe kanë nisur me reduktime, për të cilat kanë thënë se po ndodhin si pasojë e mbingarkesës.
