Hormonet janë thelbësore për funksionimin normal të trupit, por ato ndikojnë gjithashtu fuqishëm në humor dhe shëndetin mendor. Përveç neurotransmetuesve, shkenca po tregon se hormonet mund të ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën se si ndihemi.
Hormonet janë mesazherë kimikë që çlirohen nga gjëndra të ndryshme dhe udhëtojnë përmes gjakut, duke rregulluar procese si rritja, gjumi, riprodhimi dhe mirëqenia mendore. Deri më sot janë identifikuar mbi 50 hormone në trupin e njeriut.
Studimet tregojnë se çrregullimet mendore, si depresioni dhe ankthi, janë më të shpeshta gjatë periudhave të tranzicionit hormonal, veçanërisht te gratë. Gjatë adoleshencës, vajzat kanë dyfish më shumë gjasa të vuajnë nga depresioni sesa djemtë, një diferencë që vazhdon edhe më vonë në jetë.
Hormonet seksuale ndikojnë ndjeshëm në humorin e grave. Rënia e estrogjenit dhe progesteronit para menstruacioneve mund të shkaktojë nervozizëm, lodhje dhe trishtim. Në raste më të rënda, disa gra përjetojnë çrregullimin disforik premenstrual (PMDD). Nivelet e larta të estrogjenit para ovulimit lidhen me ndjenja mirëqenieje dhe lumturie.
Luhatjet hormonale gjatë shtatzënisë, pas lindjes dhe gjatë menopauzës mund të kenë pasoja serioze në shëndetin mendor. Rreth 13% e grave përjetojnë depresion pas lindjes, kryesisht për shkak të rënies së menjëhershme të hormoneve.
Edhe burrat përjetojnë ndryshime hormonale me kalimin e moshës. Ulja graduale e testosteronit mund të shoqërohet me ndryshime humori te disa burra.
Stresi kronik aktivizon hormonin kortizol, i cili në afat të gjatë mund të dëmtojë zona të trurit që lidhen me kujtesën, përqendrimin dhe kontrollin emocional. Në të kundërt, oksitocina ndihmon në uljen e stresit dhe forcon ndjenjën e sigurisë dhe lidhjes sociale.
Çrregullimet e hormoneve të tiroides lidhen ngushtë me depresionin dhe ankthin. Për këtë arsye, mjekët shpesh kontrollojnë profilin hormonal kur pacientët ankohen për ndryshime humori.
Njohuritë e reja mbi hormonet po hapin rrugë për trajtime të reja. Disa terapi hormonale dhe medikamente të reja kanë treguar rezultate premtuese, megjithëse shkencëtarët theksojnë se nevojiten ende më shumë studime për trajtime më të sigurta dhe të personalizuara.
