Në një nga operacionet më të pazakonta të kërkim-shpëtimit në historinë e fundit ushtarake amerikane, një teknologji e panjohur më parë e CIA-s e quajtur “Ghost Murmur”, luajti një rol vendimtar në gjetjen e një piloti amerikan të rrëzuar në jug të Iranit.
Sipas burimeve të afërta me operacionin të publikuara nga New York Post, kjo teknologji përdor një kombinim të magnetometrisë kuantike me Inteligjencën Artificiale për të identifikuar “gjurmën elektromagnetike” të rrahjeve të zemrës së njeriut, duke e dalluar atë nga zhurma e ambientit përreth.
Në kushte optimale, sistemi mund të lokalizojë një person të gjallë edhe në distanca të konsiderueshme. “Është si të dëgjosh një zë në një stadium të mbushur, por stadiumi është një shkretëtirë prej mijëra kilometrash katrorë”, tha një burim. “Nëse zemra jote rreh, ne mund të të gjejmë”.
Ky ishte përdorimi i parë në terren i “Ghost Murmur”, një teknologji e zhvilluar nga divizioni sekret i zhvillimit të avancuar i Lockheed Martin, i njohur si Skunk Works.
Operacioni i shpëtimit Piloti amerikan, i identifikuar vetëm si “Dude 44 Bravo”, mbeti i fshehur për dy ditë në një çarje shkëmbore pasi avioni i tij F-15 fighter jet u rrëzua në territorin iranian.
Ndërkohë, forcat iraniane kërkonin intensivisht në zonë, madje duke vendosur edhe një shpërblim për kapjen e tij. Terreni i izoluar dhe mungesa e ndërhyrjeve elektromagnetike krijuan kushte ideale për testimin e teknologjisë.
Sipas burimeve, kontrasti termik gjatë natës mes trupit të njeriut dhe tokës së shkretëtirës ndihmoi në konfirmimin e të dhënave të mbledhura. Edhe pse piloti kishte aktivizuar një sinjal emergjence të prodhuar nga Boeing, vendndodhja e tij e saktë mbeti e paqartë deri në momentin kur “Ghost Murmur” arriti ta lokalizojë.
“Sinjali ndihmoi për të përcaktuar zonën, por teknologjia ishte ajo që e konfirmoi vendndodhjen”, tha një burim tjetër. Një teknologji e re me potencial të madh Në thelb të kësaj teknologjie qëndron përdorimi i sensorëve të ndërtuar mbi defekte mikroskopike në diamante sintetike, të cilët janë në gjendje të matin sinjale jashtëzakonisht të dobëta elektromagnetike – sinjale që zakonisht mund të detektohen vetëm në ambiente spitalore.
Megjithatë, burimet theksojnë se teknologjia nuk është “e gjithëdijshme”. Ajo funksionon më mirë në zona të largëta, me pak ndërhyrje dhe kërkon kohë të konsiderueshme për përpunimin e të dhënave.
Roli i CIA-s dhe sinjalet nga Shtëpia e Bardhë Drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, konfirmoi gjatë një deklarate se agjencia arriti të identifikonte pilotin “të gjallë dhe të fshehur”, duke e bërë të mundur kalimin e operacionit në fazën e ekzekutimit.
Ndërkohë, presidenti Donald Trump deklaroi se piloti ishte zbuluar nga një distancë prej rreth 40 miljesh, duke e krahasuar operacionin me “gjetjen e një gjilpëre në kashtë”.
Operacioni i shpëtimit përfshiu qindra trupa amerikane dhe disa avionë, ndërsa dy prej tyre u detyruan të braktiseshin dhe të shkatërroheshin në terren për arsye operacionale.
