Vitamina B12 është një lëndë ushqyese thelbësore që ndihmon në funksionimin normal të sistemit nervor, formimin e qelizave të kuqe të gjakut dhe prodhimin e ADN-së.
Megjithatë, rëndësia e saj shpesh nënvlerësohet derisa të shfaqet mungesa e saj, e cila mund të shkaktojë një sërë problemesh shëndetësore.
Kur niveli i vitaminës B12 bie pak, simptomat mund të jenë të lehta ose të kalojnë pa u vënë re. Por nëse niveli mbetet i ulët për një periudhë të gjatë, mund të shkaktojë dëmtime të nervave.
Mungesa e vitaminës B12 ndodh kur organizmi nuk ka sasi të mjaftueshme të kësaj vitamine për të prodhuar qeliza të kuqe të gjakut që funksionojnë siç duhet. Këto qeliza janë përgjegjëse për transportimin e oksigjenit në të gjithë trupin. Si pasojë, mund të shfaqen simptoma të ndryshme, përfshirë mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash në gishtat e këmbëve.
Ekspertët rekomandojnë që personat që dyshojnë se mund të kenë mungesë të vitaminës B12 të konsultohen me mjekun, pasi diagnoza zakonisht konfirmohet përmes analizave të gjakut. Diagnostikimi dhe trajtimi i hershëm janë shumë të rëndësishëm, pasi disa komplikime mund të bëhen të përhershme nëse gjendja lihet pa trajtuar.
Çfarë e shkakton mungesën e vitaminës B12?
Një nga shkaqet më të zakonshme është anemia pernicioze, një sëmundje autoimune ku sistemi imunitar sulmon qelizat e stomakut. Kjo ul prodhimin e një proteine të rëndësishme të quajtur “faktori intrinsik”, e cila është e domosdoshme për përthithjen e vitaminës B12.
Pa këtë proteinë, organizmi nuk arrin ta përthithë vitaminën B12, pavarësisht se sa e pasur është dieta me ushqime që e përmbajnë atë.
Trajtimi i mungesës së vitaminës B12 varet nga shkaku. Në shumicën e rasteve, pacientët trajtohen me injeksione të vitaminës B12 për të rikthyer nivelet normale në organizëm. Gjatë trajtimit mund të nevojiten analiza të tjera gjaku për të monitoruar përmirësimin.
Simptomat e mungesës së vitaminës B12
Mungesa e vitaminës B12 ose e acidit folik mund të shkaktojë një gamë të gjerë simptomash, të cilat zakonisht zhvillohen gradualisht dhe përkeqësohen nëse nuk trajtohen.
Simptomat më të zakonshme përfshijnë:
Frymëmarrje të shpejtë ose gulçim
Dhimbje koke
Probleme me tretjen
Humbje të oreksit
Rrahje të shpejta ose të çrregullta të zemrës
Probleme me shikimin
Lodhje dhe dobësi të vazhdueshme
Diarre
Gjuhë të skuqur ose të dhimbshme, ndonjëherë me ulçera në gojë
Probleme me kujtesën, të kuptuarit dhe gjykimin
Shenjat neurologjike që mund të shfaqen
Edhe para se të zhvillohet anemia, mungesa e vitaminës B12 mund të ndikojë në tru dhe sistemin nervor, duke shkaktuar:
Dobësi muskulore
Mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash në duar dhe këmbë
Probleme me ekuilibrin dhe koordinimin
Ankth ose depresion të lehtë
Konfuzion mendor
Dëmtim të kujtesës
Në raste të rënda, demencë
Probleme me kontrollin e urinimit (inkontinencë)
Mjekët theksojnë se njohja e hershme e këtyre simptomave dhe trajtimi në kohë mund të parandalojnë dëmtime afatgjata të sistemit nervor dhe komplikime të tjera serioze shëndetësore.
