Parlamenti i Rumanisë ka rrëzuar qeverinë e kryeministrit të qendrës së djathtë Ilie Bolojan përmes një vote mosbesimi, duke thelluar krizën politike në vend dhe duke hapur një periudhë të re pasigurie institucionale.
Vendimi u mor pas një debati të tensionuar në parlament, ku vetë Bolojan e cilësoi mocionin si “të rremë, cinik dhe artificial”, duke paralajmëruar se ndryshimi i qeverisë në një moment krize nuk është në interes të vendit.
Roli vendimtar në rrëzimin e qeverisë e luajti Partia Socialdemokrate (PSD), e cila, pas pakënaqësive të thella me politikat e ashpra të kursimit të ndërmarra nga qeveria, u largua nga koalicioni qeverisës dhe vendosi të bashkëpunojë me forcat e së djathtës ekstreme, konkretisht me Aleancën e Bashkuar të Rumunëve. Ky bashkëpunim ka shkaktuar reagime dhe polemika edhe në nivel europian, pasi socialistët rumunë janë pjesë e grupit të qendrës së majtë në Parlamentin Europian, i cili më parë ka kritikuar aleanca të ngjashme me të djathtën ekstreme.
Qeveria e drejtuar nga Bolojan ishte në pushtet që prej vitit 2025, pas dorëheqjes së ish-kryeministrit Marcel Ciolacu. Rrëzimi nga pushteti vjen më pak se një vit pas zgjedhjeve presidenciale të tensionuara, ku presidenti aktual Nicușor Dan arriti të mposhtë liderin e ekstremit të djathtë George Simion.
Simion konsiderohet si një nga figurat kryesore pas këtij zhvillimi politik, pasi partia e tij ka fituar terren në sondazhe dhe po përfiton nga pakënaqësia publike dhe pasiguria ekonomike. Ai ka bërë thirrje për zgjedhje të parakohshme, duke deklaruar se e ardhmja e vendit duhet të vendoset nga vota e qytetarëve. Megjithatë, analistët e shohin të pamundur zhvillimin e zgjedhjeve të parakohshme përpara përfundimit të mandatit aktual parlamentar në vitin 2028.
Tashmë, presidenti Nicușor Dan pritet të nisë konsultimet me partitë politike për krijimin e një qeverie të re. Një nga skenarët e mundshëm është formimi i një koalicioni të ri mes liberalëve dhe socialistëve, ndoshta nën drejtimin e një figure teknokrate të pavarur. Një tjetër mundësi është që vetë Bolojan të mandatohet për të drejtuar një qeveri minoritare.
Situata mbetet e ndërlikuar edhe në aspektin ekonomik. Romania duhet të përmbushë reforma kyçe deri në muajin gusht për të përfituar rreth 11 miliardë euro fonde nga Bashkimi Europian. Nëse dështon të stabilizojë financat publike, vendi rrezikon gjithashtu një ulje të vlerësimit të kreditit, gjë që do të rëndonte më tej ekonominë.
Kjo është hera e shtatë që një qeveri në Rumani rrëzohet me votë mosbesimi që nga përfundimi i regjimit komunist pas Revolucionit të vitit 1989, duke treguar për një histori të vazhdueshme të paqëndrueshmërisë politike. Ndërkohë, presidenti Dan është përpjekur të qetësojë qytetarët dhe partnerët ndërkombëtarë, duke theksuar se orientimi perëndimor i vendit nuk do të ndryshojë, pavarësisht krizës aktuale politike.
