Rasti i çiftit britanik, Beth dhe Laura, ka nxjerrë në pah gabime serioze në klinikat e fertilitetit në Qipron Veriore, ku testet e ADN-së treguan se fëmijët e tyre nuk janë të donatorit të zgjedhur dhe nuk kanë lidhje biologjike mes vete. Ky rast ka ngritur shqetësime për mungesë transparence dhe kontrolli në trajtimet IVF jashtë vendit.
“Ishte pak kohë pasi lindi James që e kuptova se diçka nuk ishte në rregull”, thotë Laura.
Beth dhe Laura kanë dy fëmijë – Kate dhe James – të dy të konceptuar përmes trajtimit IVF në Dogus IVF Centre në Qipron Veriore. Të dyja gratë përdorën vezët e tyre dhe zgjodhën me kujdes një donator anonim dhe të shëndetshëm të spermës, duke kërkuar që të përdorej i njëjti donator për fëmijët e tyre.
Pas lindjes së James, ndryshimet në tiparet e tij fizike – sytë kafe dhe lëkura e errët – ndezën dyshime te prindërit: “A kishte bërë gabim klinika?” thotë Laura. Testet e ADN-së konfirmuan dyshimet: asnjëri prej fëmijëve nuk kishte lidhje me donatorin e zgjedhur dhe nuk kishin lidhje biologjike mes vete.
“Ndjenja e ankthit ishte nga ideja se diçka kishte shkuar shumë keq dhe çfarë do të thoshte kjo për fëmijët?” thotë Beth.
BBC ka kontaktuar gjithsej shtatë familje që dyshojnë për gabime gjatë trajtimit IVF në klinikat e Qipros Veriore. Shumica e tyre kanë kryer teste ADN-je, të cilat konfirmojnë dyshimet. Ky territor nuk zbatohet nga ligjet e Bashkimit Evropian dhe njihet ligjërisht vetëm nga Turqia, gjë që e bën mbikëqyrjen e klinikave të dobët.
Beth dhe Laura kishin zgjedhur donatorin “Finn” nga Cryos International në Danimarkë. Sipas tyre, klinika Dogus u zotua se sperma e tij do të përdorej për të dy fëmijët. Megjithatë, rezultatet e testit ADN treguan të kundërtën. “Kaluan nga ideja se kishim një profil të bukur të donatorit Finn dhe ndiheshim sikur njihnim historinë e tij familjare dhe shëndetësore, në asgjë”, thotë Beth.
Klinika dhe stafi që morën pjesë në trajtimet e Beth dhe Laura nuk kanë dhënë përgjigje për pyetjet e BBC-së, ndërsa Firdevs, e cila kishte kryer trajtimet, mohon përgjegjësinë për porosinë e spermës dhe përfundimin e gabuar. Testet ADN të certifikuara konfirmojnë se James dhe Kate nuk kanë lidhje me donatorin Finn dhe as me njëri-tjetrin.
Ekspertët e fertilitetit thonë se gabimet e tilla janë të rralla, por fakti që mund të jenë ndodhur më shumë se një herë tregon neglizhencë ose madje mashtrim. “Është një situatë absolutisht e tmerrshme për pacientët”, thotë Dr. Ippokratis Sarris nga Shoqata Britanike e Fertilitetit.
Qiproja Veriore nuk ka një rregullator të pavarur për mbikëqyrjen e klinikave, ndërsa trajtimet jashtë vendit janë tërheqëse për çmimet më të ulëta dhe mundësitë për komunitetin LGBT dhe individët beqarë. Aktivistja Mine Atli thotë se “klinikat që zbatojnë ligjin e bëjnë këtë sepse pronarët kanë ndërgjegje të mirë. Nuk është diçka që u imponohet nga shteti”.
Megjithatë, familja vazhdon të jetë e bashkuar. “Ne jemi ende një familje, edhe nëse nuk na lidh gjaku”, thotë Kate. Beth dhe Laura shtojnë: “Kemi dy fëmijë të mrekullueshëm. Në fund të fundit, gjithçka do të jetë mirë”.
