Këtë vit kalojmë më herët në orën verore: Pse ndodh dhe si të përgatitemi
Çdo vit kalimi në orën verore tërheq vëmendje dhe shpesh krijon edhe pak konfuzion. Këtë vit data e ndryshimit të orës duket se vjen më herët krahasuar me vitin e kaluar, gjë që ka bërë që shumë njerëz të pyesin pse ndodh kjo dhe si ndikon kjo ndryshim në organizmin dhe jetën tonë të përditshme.
Në Kosovë dhe në shumicën e vendeve evropiane, kalimi në orën verore bëhet gjithmonë të dielën e fundit të muajit mars. Këtë vit ajo bie më 29 mars, ndërsa vitin e kaluar ishte 30 mars. Për këtë arsye shumëkujt i duket sikur ora po ndryshohet më herët, megjithëse rregulli mbetet gjithmonë i njëjtë – e diela e fundit e marsit.
Pse ndryshojmë orën?
Fillimisht, ndryshimi i orës u vendos për arsye praktike, kryesisht për të kursyer energji. Ditët më të gjata gjatë pranverës dhe verës mundësonin përdorim më të vogël të energjisë elektrike për ndriçim në orët e mbrëmjes.
Sot, me teknologjinë moderne, ndriçimin LED dhe burimet e ndryshme të energjisë, shumë ekspertë e konsiderojnë këtë praktikë të vjetruar. Megjithatë, ajo vazhdon të zbatohet në shumë vende, ndërsa Bashkimi Evropian prej kohësh po diskuton mundësinë e heqjes së ndryshimit të orës. Deri sa të merret një vendim përfundimtar, është e rëndësishme të dimë si të përshtatemi me këtë ndryshim dhe të zvogëlojmë ndikimin e tij në shëndet dhe në ritmin e përditshëm.
Si ndikon ndryshimi në organizëm?
Edhe pse bëhet fjalë vetëm për një orë, kalimi në orën verore mund të ndikojë në trup dhe në gjendjen mendore:
- ndjenjë përgjumjeje dhe lodhje
- ulje e përqendrimit dhe produktivitetit
- ndryshime të humorit dhe ndjeshmëri emocionale
- përshtatje më e vështirë tek të moshuarit dhe fëmijët
Organizmit i duhet pak kohë për t’u përshtatur me ritmin e ri të ditës, prandaj disa njerëz mund të ndjejnë përkohësisht vështirësi në rutinën e përditshme.
Këshilla për përshtatje më të lehtë
Ekzistojnë disa hapa praktikë që mund të ndihmojnë që kalimi në orën verore të jetë më i lehtë:
Përshtatja graduale e gjumit
Disa ditë para ndryshimit, provoni të flini dhe të zgjoheni 10–15 minuta më herët. Kjo e ndihmon trupin të përshtatet gradualisht me ritmin e ri.
Shmangni angazhimet e rënda menjëherë pas ndryshimit
Planifikoni takimet e rëndësishme, aktivitetet fizike intensive apo detyrat e vështira disa ditë më vonë, derisa organizmi të përshtatet plotësisht.
Shfrytëzoni dritën e mëngjesit
Një shëtitje e shkurtër në mëngjes ose hapja e dritareve ndihmon trupin të përshtatë më shpejt orën biologjike.
Kontrolloni të gjitha orët
Orët në shtëpi, alarmet, pajisjet elektronike apo orët në automjete që kërkojnë rregullim manual duhet të përshtaten me kohën e re për të shmangur konfuzionin.
Si të përgatitet trupi fizikisht dhe mendërisht
- flini pak më herët për të siguruar gjumë të mjaftueshëm
- mbani një ritëm të rregullt të vakteve dhe aktivitetit fizik
- kufizoni përdorimin e pajisjeve elektronike para gjumit
- jini të durueshëm me veten – organizmit i duhen disa ditë për t’u përshtatur
Përfundim
Ndryshimi i orës mund të shkaktojë një ndjesi të përkohshme lodhjeje, por me përgatitjen e duhur përshtatja mund të kalojë pothuajse pa u vënë re. Në vend që të fokusoheni tek “ora e humbur” e gjumit, shfrytëzojeni këtë periudhë për të përmirësuar rutinën tuaj ditore, për të kaluar më shumë kohë në ajër të pastër dhe për të rregulluar gradualisht orën biologjike.
Kalimi në orën verore nuk është vetëm një ndryshim në akrepat e orës – është edhe një mundësi për t’i kushtuar më shumë vëmendje ritmit personal dhe shëndetit tuaj, ndërsa ditët bëhen më të gjata dhe më të ndritshme.
