Artistja Eliza Hoxha, ka sjellë një rrëfim të fuqishëm artistik përmes tri ekspozitave të saj të rëndësishme: “Për ata që (s)’janë”, “Run for your life” dhe “Të jetosh me kujtimet e të pagjeturve”. Këto projekte trajtojnë tema të ndjeshme dhe thellësisht të rrënjosura në historinë dhe realitetin shoqëror të Kosovës, me fokus të veçantë te çështja e personave të pagjetur.
Ajo ka botuar edhe librin “Artivizëm” që përmbledh të gjithë veprimtarinë e saj artistike ndër vite. Libri përfshin ekspozita personale, kolektive, projekte kuratoriale dhe iniciativa të tjera që ndërthurin artin vizual, muzikën dhe arkitekturën.
“Për mua këto janë një kujtim jetësor që përmes modaliteteve të ndryshme të shprehjes artistike – qoftë muzikë, video, instalacion, multimedia apo fotografi – jam përpjekur me kriju kontekste të caktuara hapësinore dhe diskursive për fenomene që e kanë prek shoqërinë e Kosovës,” u shpreh Hoxha. Sipas saj, të gjitha këto projekte lidhen me periudhën e viteve ’90, duke përfshirë jetën në “qytetin paralel”, shkollat shtëpi, luftën dhe pasojat e saj, si dhe temat e të pagjeturve dhe viktimave të dhunës seksuale.
Ajo theksoi se, ndonëse jo të gjitha këto përvoja i ka jetuar drejtpërdrejt, në shumë prej tyre ka qenë pjesë aktive, sidomos në dokumentimin e protestave në Prishtinë gjatë asaj kohe.
Sa i përket librit, Hoxha tregoi se ai erdhi si rezultat i disa nevojave të rëndësishme: për të përmbledhur projektet multidisiplinare që ndërthurin muzikën me artin vizual dhe arkitekturën; për të qenë zë i kategorive të margjinalizuara në shoqëri; si dhe për të ndarë qartë aktivizmin e saj artistik dhe kulturor nga ai politik.
“Një prej arsyeve ishte edhe fakti që njerëzit më njohin kryesisht nga këngët, ndërkohë që shumë prej ekspozitave kanë rrjedh pikërisht prej tyre,” shtoi ajo.
Përmes këtij angazhimi artistik dhe dokumentues, Eliza Hoxha vazhdon të sjellë në vëmendje kujtesën kolektive dhe plagët e hapura të shoqërisë kosovare, duke i dhënë zë atyre që shpesh kanë mbetur në heshtje.
Për ta dëgjuar intervistën e plotë të Eliza Hoxhës, klikoni në linkun e mëposhtëm:
